Łepkowski Wincenty Jacek (1866–1935), profesor stomatologii UJ. Ur. 19 VII w Krakowie, syn historyka sztuki Józefa (zob.) i Stanisławy z Libeltów, wnuk Karola Libelta (zob.). Studiował medycynę na UJ i po uzyskaniu dyplomu w r. 1890 pracował jako elew pod kierunkiem L. Rydygiera w Klinice Chirurgicznej UJ. Wykształcenie w zakresie stomatologii uzupełniał we Wrocławiu, Berlinie (u O. Warnekrosa i K. Millera) i w Paryżu (w L’École Libre Dentaire). W r. 1892 rozpoczął wykłady z dentystyki dla studentów medycyny na Wydziale Lekarskim UJ. Habilitował się na UJ w r. 1897, na podstawie pracy O unaczynieniu zębów u zwierząt ssących (wyd. w Kr. 1896 oraz w przekładzie niemieckim w „Anatomische Hefte”, Wiesbaden 1897). W r. 1903 został kierownikiem Instytutu Stomatologicznego UJ, którego był twórcą. W r. 1904 uzyskał tytuł profesora nadzwycz. dentystyki i otrzymał katedrę stomatologii, pierwszą w Polsce. Nominację na profesora zwycz. otrzymał w r. 1921. W r. 1906 założył w Krakowie Tow. Stomatologów Polskich. W r. 1912 redagował powstały z jego inicjatywy „Kwartalnik Stomatologiczny”. W czasie pierwszej wojny światowej stworzył ambulatorium dentystyczne dla legionistów. Był nauczycielem i wychowawcą kilku pokoleń stomatologów.

Ł. jako jeden z pierwszych zastosował w leczeniu stomatologicznym formalinę (1895) i pierwszy wprowadził do stomatologii antyforminę (1909), stosowaną przez długie lata pod fabryczną nazwą radycyny. Był autorem kilkudziesięciu prac o poważnym znaczeniu naukowym. Dotyczyły one histologii zęba (Przyczynek do histologii zębiny z podaniem nowej metody sporządzania preparatów z zębów i kości, 1892, Przyczynek do nauki o chemicznym składzie zębów, P. 1892), stosowania środków farmakologicznych w dentystyce (O zastosowaniu kokainy w dentystyce, 1894, Zastosowanie formaldehidu w dentystyce, 1895), a także medycyny sądowej wspólnie z L. Wachholzem. Prace ukazywały się głównie w „Przeglądzie Lekarskim”, niektóre z nich ponadto publikowane były w „Wiener Zahnärztliche Monatschrift”. Był członkiem kilku towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych (w tym członkiem honorowym Federazione Stomatologica Italiana, długoletnim wiceprezesem polskiego komitetu FDI – Fédération Dentaire Internationale). Reprezentował stomatologię polską na kongresach międzynarodowych w Londynie, gdzie był honorowym prezesem, ponadto w Lipsku, Berlinie, Paryżu i Wiedniu. Wydał kilka tomików opowiadań i wierszy: Kartki z widokami z Sycylii, Towarzyszom łowów, Na tokach cietrzewich i in. Odznaczony był Komandorią Orderu Polonia Restituta i odznaczeniami legionowymi. Zmarł w Bronowicach Wielkich 23 V 1935.

Z małżeństwa (1892) z Celiną Libelt miał córkę Helenę, zmarłą jako dziecko, oraz synów: Tadeusza, Jerzego, Antoniego, rolnika, i Edwarda, historyka sztuki, kustosza Domu Matejki.

Fot. i portret Ł-ego, wykonany przez S. Lentza, w posiadaniu rodziny; Popiersie w zbiorach Zakładu Protetyki Dentystycznej Akademii Medycznej w Kr.; Portret (zbiorowy) prof. L. Rydygiera, pędzla L. Wyczółkowskiego; Tablica nagrobna w kruchcie kościoła Kapucynów w Kr.; – Spis prac prof. dra W. Ł-ego, Księga Pamiątkowa, wydana z okazji III polskiego Zjazdu Stomatologicznego i 25-letniej rocznicy utworzenia katedry stomatologii w Krakowie, Pod red. A. Cieszyńskiego, Lw. 1928; Peretiatkowicz H., Sobeski M., Współczesna kultura polska, P. 1932; Boniecki; – Cieszyński A., Nad trumną prof. Ł-ego w dniu 25 maja 1935 r., „Pol. Stomat.” 1935 nr 6–7 (fot.); Dominik K., Rola Instytutu Stomatologicznego w rozwoju stomatologii polskiej, „Biul. Stomat.” (Kr.–Rzeszów) R. 7: 1964 nr 1 (13); Drozdowski J., Historia ćwierćwiecza istnienia Instytutu Stomatologicznego UJ w Krakowie, w: Księga Pamiątkowa… III Polskiego Zjazdu Stomatologicznego…, Lw. 1928; tenże, Życiorys prof. dra W. Ł-ego, tamże; Pamiętnik Jubileuszu 25-lecia prof. E. Korczyńskiego, 1900 s. 218; Piękoś B., Antyformina – Radycyna (rys historyczny), „Czas. Stomat.” T. 19: 1966 nr 1; tenże, Rozwój stomatologii polskiej na przełomie XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem postaci W. Ł-ego, (mszp.); tenże, W. J. Ł., „Czas. Stomat.” T. 18: 1965 nr 1; – „Arch. Hist. Med.” 1934 s. 17; „Dzien. Urzęd. Izby Lek.” 1935 nr 7 s. 251; – Arch. UJ: W. L. II 64–71, W. L. II 133, S. II 611, 619.

Zdzisław Gajda